Taalkeuze: Nederlands / English

Nieuw commitment nodig voor leenrechtstelsel

Er wordt aanzienlijk minder geld opgehaald via het vergoedingenstelsel voor het uitlenen van boeken via de bibliotheek. Dat voelen auteurs en met name kinderboekenschrijvers flink in hun portemonnee. Een belangrijke oorzaak is dat bibliotheken veel minder uitleningen opgeven omdat er een verschuiving plaatsvindt van activiteiten naar schoolbibliotheken, die geen opgave doen aan Stichting Leenrecht. Het ministerie van OCW heeft de effecten op het leenrecht onderzocht en vastgesteld dat rechthebbenden ernstige schade ondervinden van onjuiste uitleg van de regels bij samenwerking tussen bibliotheken en scholen.

Partijen zijn het erover eens dat auteurs belangrijk zijn voor bibliotheken. In 2019 is in de StOL-vergadering de mogelijkheid besproken de tarieven tijdelijk met 10% te verhogen om de schade te compenseren. De voorzitter oordeelde dat een generieke verhoging niet de juiste oplossing was, hij bepleitte handhaving. Dit zou echter betekenen dat bibliotheken, scholen en rechthebbenden jaren zouden moeten wachten op de uitkomsten van juridische procedures.

OCW, VOB en Stichting Leenrecht zijn nog in gesprek over manieren om een procedure te voorkomen. In de tussentijd wordt ook de opgave van de uitleningen van 2020 opgeschort. De StOL-vergadering van 2021 is nog niet gepland, in deze vergadering zal eventueel het voorstel van verhoging van de tarieven opnieuw op tafel komen.

 

De afgelopen jaren hebben onderzoeksrapporten tot veel discussie geleid over de oorzaken van de terugloop in vergoedingen. Maar tot op de dag van vandaag geen oplossing. Auteursbond, Algemene Uitgevers, BNO en Stichting Leenrecht hebben in 2019 al een dringend beroep gedaan op minister Van Engelshoven snel met een oplossing te komen: lees hier de brief van 28 mei 2019. De minister heeft deze brief nooit beantwoord.

De evaluatie van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob) is in 2020 verschillende keren in de Tweede Kamer besproken. In het debat zei de minister toe dat in het Bibliotheekconvenant concrete oplossingen zouden worden geformuleerd. Nu het convenant is gesloten blijkt van een oplossing geen sprake en wordt de kwestie doorgeschoven naar het volgende kabinet. Ondertussen loopt de schade voor de rechthebbenden op. Deze is in 2016 door de minister zelf onderzocht en wordt inmiddels geschat op 1,5 miljoen euro per jaar. 

Nieuw commitment is nodig voor een toekomstbestendig leenrechtstelsel, dat een nieuwe basis vormt en recht doet aan de oorspronkelijke doelstelling: een billijke vergoeding voor schrijvers en andere rechthebbenden voor het uitlenen van auteursrechtelijk beschermd werk. 

 


 

Om een idee te geven: in 1995 telden we 158 miljoen uitleningen voor boeken, dat leverde toen 40 miljoen gulden op aan leenrecht (nu met inflatie € 23 miljoen), de 60 miljoen uitleningen van nu brengen nog maar € 8 miljoen op.

   

 Lees meer over de verdwijnende basis van het leenrecht.

 


Stichting Leenrecht

Als auteursrechtelijk beschermde werken (bijvoorbeeld boeken, muziek, films of kunst) ter beschikking worden gesteld door middel van uitlenen, dienen de rechthebbenden zoals schrijvers, vertalers, illustratoren, musici, regisseurs en uitgevers, een billijke vergoeding te ontvangen. Het recht op deze vergoeding heet leenrecht.
De Stichting Leenrecht is door de minister aangewezen om deze wettelijke vergoeding te innen.


 

Homepage

Stichting Leenrecht heeft zich verbonden aan de Gedragscode voor Collectieve Beheersorganisaties op het terrein van het Auteursrecht en Naburige rechten.