Hieronder vindt u de meest gestelde vragen over het leenrecht en de antwoorden daarop.
Wat houdt leenrecht in?
Als auteursrechtelijk beschermde werken (zoals boeken, muziek, dvd's en cd-roms) tijdelijk ter beschikking worden gesteld, dienen de rechthebbenden zoals schrijvers, vertalers, illustratoren, fotografen en uitgevers, een billijke vergoeding te ontvangen. Het recht op deze vergoeding heet Leenrecht.
Het ter beschikking stellen (of: uitlenen) gebeurt door publiek toegankelijke instellingen, die zonder (direct) economische voordeel opereren. De billijke vergoeding wordt leenrecht genoemd. De wettelijke grondslag van het Leenrecht vindt men in artikelen 12, 15c-g van de Auteurswet.
Waarom is er een Leenrechtregeling?
|
Door het opnemen van het leenrecht in de Auteurswet (in 1996) heeft de wetgever het leenrecht verankerd in een privaatrechtelijke omgeving. Hierdoor zijn auteurs en andere rechthebbenden verzekerd van een billijke vergoeding voor het uitlenen van hun werk. Ter indicatie: per jaar worden er door openbare bibliotheken ongeveer 120 miljoen keer werken uitgeleend.
|
Hoe verloopt de incassoprocedure?
|
Incasso van de vergoedingen voor de uitgeleende werken gebeurt op basis van de opgave over het voorafgaande jaar.
Er wordt een factuur gestuurd die gebaseerd is op het aantal uitgeleende werken, vermenigvuldigd met het in het betreffende jaar geldende tarief. De opgave van aantallen dient voor 1 april in het bezit van de Stichting Leenrecht te zijn. Betaling van de vergoeding voor het aantal uitgeleende werken dient door de bibliotheken binnen de betalingstermijn op de factuur vermeld te zijn bijgeschreven.
|
Wie zijn de rechthebbenden?
De makers, in juridische zin, van een auteursrechtelijk werk of zij die de rechten op het werk hebben verkregen kunnen aanspraak maken op een vergoeding.
In de praktijk zijn dit:
• schrijvers
• dichters
• bewerkers
• vertalers
• fotografen
• striptekenaars
• illustratoren
• uitgevers
• grafische ontwerpers
• journalisten
• componisten (voor uitgeleende bladmuziek)
• scenarioschrijvers
• uitvoerende producenten
• acteurs
• muzikanten
• omroeporganisaties (voor uitgeleende audio- en videowerken).
Ook erfgenamen kunnen aanspraak maken op een vergoeding.
Wat te doen als mijn werk wordt uitgeleend?
Indien uw werk via bijvoorbeeld de openbare bibliotheken wordt uitgeleend, dan kunt u als rechthebbende aanspraak maken op een vergoeding. De vergoedingen worden jaarlijks onder de rechthebbenden verdeeld, via de aangesloten organisaties van auteursrechthebbenden. Die aangesloten organisaties zijn vertegenwoordigd in de secties van Stichting Leenrecht. U kunt zich bij de betreffende organisaties melden voor de aan u toekomende vergoedingen. Zie voor verdere informatie Informatie voor rechthebbenden.
|
Wat is het verschil tussen uitlenen en verhuren?
|
Het verschil zit hem in het commerciële karakter.
Verhuur:
Van verhuur is sprake als auteursrechtelijk beschermde werken voor een beperkte tijd ter beschikking worden gesteld waarbij indirect economisch of commercieel voordeel wordt behaald. In dat geval is voorafgaande toestemming van de rechthebbenden vereist.
Uitlenen:
Bij uitlenen gaat het om publiek toegankelijke instellingen die geen direct economisch voordeel behalen. Bij uitlenen is geen toestemming van de rechthebbenden vereist, mits er een billijke vergoeding aan de rechthebbenden wordt betaald.
Naast het beheer van de collectieve leenrechten, draagt Stichting Leenrecht tevens de zorg voor de collectieve rechten m.b.t. de verhuur van audio. Informatie voor gebruikers
|
Wie bepaalt de hoogte van de Leenrechtvergoeding?
|
De hoogte van de Leenrechtvergoeding wordt vastgesteld in de vergadering van de Stichting Onderhandelingen Leenvergoedingen (StOL). Stichting Leenrecht vertegenwoordigt in de StOL de belangen van auteursrechthebbenden; de VOB vertegenwoordigt de betalingsplichtigen. De vergadering wordt door een onafhankelijke voorzitter geleid.
|
Wat is het doel van Stichting Leenrecht?
Stichting Leenrecht is aangewezen om de belangen van rechthebbenden te behartigen, zowel individueel als collectief, in economische, sociale en culturele zin. Dit doet zij met betrekking tot het leen- en verhuurrecht, zonder winstoogmerk voor haarzelf. Stichting Leenrecht is hiervoor aangewezen door de Minister van Justitie in overeenstemming met de Minister van OC&W.
Stichting Leenrecht exploiteert en handhaaft het leen- en verhuurrecht, alsmede de wettelijke regelingen die hier mee te maken hebben. Daarnaast geeft Stichting Leenrecht een bestemming aan de beschikbaar gekomen gelden via de aangesloten organisaties, bijvoorbeeld via Stichting Lira die leenrechtvergoedingen uitkeert aan auteurs.
Wie betaalt de Leenrechtvergoeding?
|
Een ieder die auteursrechtelijke beschermde werken (uit)leent via publiek toegankelijke instellingen is een billijke vergoeding verschuldigd. In de praktijk gaat het om:
• openbare bibliotheken
• bijzondere bibliotheken
• kunstuitleeninstellingen
• speelotheken
• cd-uitleen
De leenrechtvergoeding wordt in een aantal gevallen door de bibliotheken doorbelast aan de lezers. Dit gebeurt soms via een hogere abonnementsprijs, soms via een bedrag per uitlening. Er wordt alleen voor uitgeleende werken betaald; voor het raadplegen of naslaan in de bibliotheek zelf hoeft geen vergoeding te worden betaald.
Verder is een aantal bibliotheken vrijgesteld van het betalen van een leenrechtvergoeding:
• bibliotheken voor blinden en slechtzienden
• bibliotheken bij instellingen van onderwijs en instellingen van onderzoek
• de Koninklijke Bibliotheek.
(zie Artikel 15c e.v. Auteurswet)
|
Voor welke werken is leenrecht van toepassing?
|
Leenrecht wordt afgedragen over auteursrechtelijk beschermde werken: werken van letterkunde, wetenschap of kunst, zoals:
• boeken
• nieuwsbladen
• bladmuziek
• tijdschriften
• andere geschriften
• toneelwerken
• muzikale werken
• fotografische werken
• filmwerken
• cd-roms
• diaseries
• werken van beeldende kunst
Zie artikel 10 lid 1 van de Auteurswet voor een complete opsomming.
De auteursrechthebbende zijn vertegenwoordigd in de Stichting Leenrecht, via een aantal secties:
• sectie geschriften
• sectie audio
• sectie video
• sectie visuele werken
• sectie multimedia
|
